Điện thoại thông minh và Internet giúp người dân giao dịch, học tập, làm thủ tục hành chính thuận tiện hơn. Nhưng cùng với tiện ích là những nguy cơ lừa đảo giả danh cơ quan nhà nước, đánh cắp tài khoản, làm giả hình ảnh, giọng nói và phát tán nội dung độc hại. Luật An ninh mạng số 116/2025/QH15, có hiệu lực từ 01/7/2026, hoàn thiện hành lang pháp lý để phòng ngừa và xử lý những rủi ro này.
+ Luật thống nhất khái niệm an ninh mạng, an ninh thông tin mạng và các yêu cầu bảo vệ hệ thống, thông tin, dữ liệu trên không gian mạng. Các cơ quan, tổ chức vận hành hệ thống số phải quan tâm đồng thời đến bảo mật, tính toàn vẹn và khả năng hoạt động liên tục của dịch vụ.
+ Trong thực tế, một hệ thống phục vụ người dân không chỉ cần hoạt động nhanh mà còn phải hạn chế lộ lọt thông tin định danh, hồ sơ, số điện thoại và dữ liệu tài khoản. Đây là yêu cầu cần được tính đến từ khi thiết kế, không phải đợi xảy ra sự cố mới xử lý.
+ Luật tăng cường cơ chế phòng ngừa, ngăn chặn các hành vi vi phạm trên không gian mạng, trong đó có việc lợi dụng công nghệ để giả mạo, lừa đảo hoặc xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của người khác. Người dùng cần cảnh giác với video, cuộc gọi hoặc tin nhắn có giọng nói giống người quen nhưng yêu cầu chuyển tiền gấp, cung cấp mã OTP hoặc cài đặt ứng dụng không rõ nguồn gốc. Một nguyên tắc dễ nhớ: Không cung cấp mật khẩu, OTP hay mã khôi phục tài khoản chỉ vì người gọi tự nhận là công an, ngân hàng hoặc cán bộ chính quyền.
+ Theo quy định được giới thiệu tại khoản 2 Điều 25, doanh nghiệp liên quan phải ngăn chặn chia sẻ, gỡ bỏ thông tin hoặc dịch vụ vi phạm chậm nhất trong 24 giờ kể từ khi nhận yêu cầu của lực lượng chuyên trách có thẩm quyền; trường hợp khẩn cấp thuộc diện luật định, thời hạn có thể là không quá 6 giờ. Đây là nghĩa vụ gắn với yêu cầu hợp lệ của cơ quan có thẩm quyền, không có nghĩa mọi nội dung do người dùng báo cáo đều buộc phải gỡ trong 6 giờ.
+ Đối với cơ quan, tổ chức sử dụng ngân sách nhà nước, Luật quy định khi lập dự toán các chương trình, đề án, dự án chuyển đổi số hoặc ứng dụng công nghệ thông tin phải bố trí tối thiểu 15% tổng kinh phí thực hiện cho hạng mục bảo vệ an ninh mạng theo phạm vi quy định. Quy định này nhấn mạnh rằng an ninh mạng là thành phần thiết yếu của chuyển đổi số.
Thông điệp tuyên truyền: Trên môi trường số, mỗi người dân cần biết tự bảo vệ tài khoản của mình; mỗi cơ quan cần có trách nhiệm bảo vệ dữ liệu của người sử dụng.
Văn bản, nguồn tham khảo
• Luật An ninh mạng số 116/2025/QH15 (https://chinhphu.vn/?classid=1&docid=216499&orggroupid=1&pageid=27160)
• Giới thiệu các điểm mới – Cổng TTĐT Chính phủ (https://xaydungchinhsach.chinhphu.vn/nhung-noi-dung-moi-trong-luat-an-ninh-mang-so-116-2025-qh15-119260629145615168.htm)