Ngày 10/12/2025, Quốc hội thông qua Luật Phòng, chống ma túy số 120/2025/QH15, có hiệu lực từ 01/7/2026. Luật gồm 8 chương, 56 điều, tiếp tục hoàn thiện cơ chế phòng ngừa, quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy, cai nghiện và hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng. Đối với cấp xã, nhiều quy định mới có ý nghĩa trực tiếp trong việc bảo vệ sự bình yên của từng gia đình, thôn, khu dân cư.
+ Một điểm mới được quan tâm là biện pháp giám sát điện tử theo Điều 12. Biện pháp này có thể được áp dụng đối với người đang cai nghiện tự nguyện tại gia đình, cộng đồng; người đang điều trị nghiện bằng thuốc thay thế; và người đang được quản lý sau cai. Trưởng Công an cấp xã có thẩm quyền áp dụng theo điều kiện, trình tự và thủ tục do Chính phủ quy định. Người được áp dụng phải chấp hành quyết định, không tự ý tháo gỡ hoặc phá hủy thiết bị và phải thông báo khi phát hiện thiết bị hư hỏng.
+ Luật xác định rõ hơn thẩm quyền của Trưởng Công an cấp xã trong việc ra quyết định, tổ chức quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy; phối hợp theo dõi cư trú, xét nghiệm và phòng ngừa hành vi gây mất an ninh, trật tự. Khi người thuộc diện quản lý thay đổi nơi cư trú, việc cập nhật, thông báo và phối hợp giữa các địa phương là rất quan trọng để tránh đứt quãng công tác hỗ trợ.
+ Đối với trường hợp không chấp hành yêu cầu xét nghiệm theo điều kiện luật định, người có thẩm quyền có thể áp dụng biện pháp áp giải theo thủ tục hành chính để thực hiện xét nghiệm; không được hiểu đây là quyền kiểm tra tùy tiện đối với bất kỳ người dân nào.
+ Theo Điều 29, thời hạn cai nghiện được quy định 24 tháng đối với người cai nghiện lần đầu, 36 tháng đối với người cai nghiện từ lần thứ hai trở lên. Quy trình hướng tới thực hiện đầy đủ các giai đoạn điều trị, giáo dục, phục hồi và chuẩn bị tái hòa nhập. Đối với người từ đủ 12 tuổi đến dưới 18 tuổi, Luật có quy định riêng và chú trọng bảo đảm quyền học văn hóa, môi trường giáo dục phù hợp. Luật đồng thời làm rõ hơn vai trò gia đình, cộng đồng và cơ quan chức năng trong hỗ trợ người đang cai nghiện, người sau cai, giúp họ ổn định cuộc sống và hạn chế tái nghiện.
+ Tại các thôn, khu dân cư, phòng ngừa có thể bắt đầu từ những việc rất cụ thể: quan tâm diễn biến tâm lý của thanh thiếu niên; cảnh giác các loại ma túy được ngụy trang dưới dạng thực phẩm, đồ uống hoặc sản phẩm điện tử; trao đổi với nhà trường và thông tin kịp thời cho Công an xã khi phát hiện dấu hiệu vi phạm. Với người đang cai nghiện hoặc sau cai, việc động viên, không kỳ thị và hỗ trợ tìm việc làm cũng rất cần thiết.
Thông điệp tuyên truyền: Phòng, chống ma túy không chỉ là trách nhiệm của lực lượng chức năng. Sự chủ động của gia đình và cộng đồng chính là tuyến phòng ngừa gần dân, bền vững nhất.
Văn bản, nguồn tham khảo
• Luật Phòng, chống ma túy số 120/2025/QH15 – Cổng TTĐT Chính phủ (https://chinhphu.vn/classid=1&docid=216502&pageid=27160&typegroupid=3)
• Bộ Công an giới thiệu các nội dung cơ bản của Luật (https://xaydungchinhsach.chinhphu.vn/gioi-thieu-cac-noi-dung-co-ban-cua-luat-phong-chong-ma-tuy-so-120-2025-qh15-119260128105650412.htm)